Cukrzyca nie jest jedną chorobą, lecz grupą schorzeń metabolicznych, które różnią się przyczyną, przebiegiem i sposobem leczenia. Ma to bezpośrednie przełożenie na to, jakie leki są stosowane i jak wygląda recepta na leki na cukrzycę. Inne zasady obowiązują w przypadku cukrzycy typu 1, a inne przy znacznie częstszej cukrzycy typu 2.
Cukrzyca typu 1 to choroba autoimmunologiczna, w której dochodzi do zniszczenia komórek beta trzustki odpowiedzialnych za produkcję insuliny. Oznacza to, że organizm przestaje wytwarzać hormon niezbędny do życia. W praktyce leczenie opiera się wyłącznie na insulinoterapii, a e-recepta na leki na cukrzycę typu 1 obejmuje preparaty insuliny o różnym czasie działania.
Terapia ma charakter substytucyjny, ponieważ insulina musi być dostarczana z zewnątrz przez całe życie. Stosuje się schematy intensywnej insulinoterapii, pompy insulinowe lub systemy hybrydowe, a dawkowanie jest ściśle powiązane z posiłkami, aktywnością fizyczną i poziomem glikemii. W tym typie cukrzycy nie stosuje się doustnych leków przeciwcukrzycowych, ponieważ nie są one skuteczne przy całkowitym braku własnej insuliny.
Cukrzyca typu 2 ma zupełnie inny mechanizm. Początkowo organizm produkuje insulinę, ale tkanki stają się na nią oporne, a z czasem dochodzi także do względnego niedoboru insuliny. Leczenie rozpoczyna się zwykle od zmiany stylu życia, a recepta na leki na cukrzycę typu 2 jest wprowadzana stopniowo, w zależności od kontroli glikemii i postępu choroby.
W terapii stosuje się leki doustne oraz preparaty podawane w iniekcjach, które działają na różne mechanizmy: poprawiają wrażliwość tkanek na insulinę, zmniejszają produkcję glukozy w wątrobie, spowalniają wchłanianie cukrów lub stymulują wydzielanie insuliny. U części pacjentów, wraz z postępem choroby, konieczne staje się włączenie insuliny, jednak zwykle na innym etapie niż w cukrzycy typu 1 i często w połączeniu z innymi lekami.
Różnice w leczeniu wynikają bezpośrednio z odmiennej patofizjologii obu schorzeń. W cukrzycy typu 1 recepta na leki na cukrzycę ma charakter niezmienny co do rodzaju terapii, choć może się różnić dawkami i schematem podawania. W cukrzycy typu 2 leczenie jest bardziej elastyczne i modyfikowane w czasie, w zależności od odpowiedzi organizmu, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz ryzyka powikłań.
Warto podkreślić, że w obu przypadkach celem leczenia jest nie tylko obniżenie poziomu glukozy we krwi, ale także zapobieganie powikłaniom sercowo-naczyniowym, nerkowym i neurologicznym. Dlatego recepta na leki na cukrzycę zawsze jest elementem szerszej strategii terapeutycznej, a nie jedynym narzędziem kontroli choroby.
